Stres jest jedną z najczęściej badanych reakcji organizmu, a jednocześnie jednym z najbardziej niejednoznacznych pojęć. W ostatnich latach metoda EFT — znana również jako tapping czy opukiwanie — jest przedmiotem rosnącej liczby badań analizujących jej działanie na regulację reakcji stresowej.

Ten artykuł jest dla Ciebie, jeśli:

• odczuwasz przewlekły stres lub napięcie,
• chcesz wiedzieć, czy metoda EFT ma potwierdzenie w badaniach naukowych,
• szukasz rzetelnych informacji bez obietnic „szybkiego rozwiązania”.

W skrócie:

Dostępne badania sugerują, że wpływ metody EFT na stres wiąże się z regulacją reakcji układu nerwowego, a nie z usuwaniem emocji. Zmiany obserwowane w badaniach dotyczą zarówno subiektywnego odczuwania napięcia, jak i wybranych wskaźników fizjologicznych.

Artykuł składa się z kilku części. Najpierw przyglądam się temu, jak stres jest definiowany i badany w nauce, następnie omawiam, w jaki sposób analizowany jest wpływ metody EFT na reakcję stresową, a na końcu porządkuję wnioski i ograniczenia wynikające z dostępnych badań.

1. Dlaczego badania nad EFT i stresem są ważne?

Choć wiele osób korzystających z EFT widzi korzyści z praktykowania, to dopiero badania naukowe dają nam mierzalne dane i pozwalają zobaczyć, jakie zmiany można obserwować na poziomie reakcji organizmu i samopoczucia.

W kontekście stresu szczególnie istotne jest to, że badania nie pytają „czy EFT działa”, ale jak zmienia się reakcja stresowa.

2. Jak stres jest rozumiany w badaniach naukowych

Stres jako reakcja układu nerwowego, a nie „problem do usunięcia”

Z perspektywy badań naukowych stres nie jest wadą czy „błędem”, który należy wyeliminować, lecz naturalną reakcją układu nerwowego na przeciążenie lub zagrożenie. To automatyczny proces fizjologiczny, którego celem jest ochrona organizmu i umożliwienie adaptacji.

Reakcja stresowa uruchamia się często szybciej, niż jesteśmy w stanie ją świadomie zauważyć. Dla układu nerwowego kluczowy jest sam sygnał, że „coś jest za dużo” — niezależnie od tego, czy zagrożenie jest obiektywne, czy subiektywnie odczuwane.

Dlatego współczesne podejścia do pracy ze stresem koncentrują się nie na „usuwaniu reakcji”, ale na wspieraniu regulacji układu nerwowego i powrotu do równowagi.

Co dokładnie mierzy się w badaniach przy EFT?

Jak wspomniałam, nie chodzi o o potwierdzenie „czy EFT działa ” w oderwaniu od kontekstu, tylko „jak działa” – co się rzeczywiście zmienia na poziomie ciała i emocji.

Naukowcy badają w tym celu różne wskaźniki, m.in.:

• markery stresu – najczęściej badanym jest kortyzol (choć nie wszystkie badania to obejmują, część opiera się na skalach samoopisowych)
• objawy psychologiczne – subiektywne odczucia po zastosowaniu EFT

3. Jak metoda EFT wpływa na stres i układ nerwowy

Na czym polega EFT w kontekście regulacji stresu

Metoda EFT łączy:

• stymulację punktów na ciele
• uważność na to co się przeżywa tu i teraz
• pracę z językiem i przekonaniami poprzez nazywanie problemu, myśli i uczuć

To połączenie — według badań — może wpływać na:

• uspokojenie układu nerwowego,
• uspokojenie ciała – redukcję napięcia mięśniowego i aktywacji stresowej,
• obniżenie subiektywnego odczucia lęku i napięcia.

Mechanizmy te czynią z EFT narzędzie regulacji układu nerwowego.

Dlaczego regulacja ≠ usuwanie emocji?

Regulacja układu nerwowego nie polega na eliminowaniu emocji ani na ich tłumieniu. Jej celem jest umożliwienie bezpiecznego przeżywania emocji bez przeciążenia organizmu – obniżenie intensywności, skracanie czasu pobudzenia i wracanie do równowagi po aktywacji. Z tej perspektywy stres i emocje nie są problemem do „naprawienia”, lecz sygnałem, z którym układ nerwowy uczy się pracować w sposób mniej obciążający.

Dlaczego to ważne?

Stres rzadko występuje w izolacji. U wielu osób towarzyszy mu np. lęk, problemy ze snem lub objawy PTSD (stresu pourazowego).
Dlatego badania nad wpływem EFT na stres pomagają lepiej zrozumieć, jak metoda ta bywa stosowana także w innych obszarach.

4. Co pokazują badania nad EFT a stresem

EFT a poziom kortyzolu – jeden z obszarów badań

Kortyzol jest jednym z głównych markerów fizjologicznych związanych z reakcją „walcz lub uciekaj”. Jego obniżenie oznacza, że organizm wychodzi z ostrego trybu stresowego do bardziej zrównoważonego stanu.

Istnieje kilka badań które wskazują, że po sesjach EFT poziom kortyzolu — hormonu stresu —znacząco się obniża (np. flagowe: wyniki badań Church i wsp. (2012), wyniki Stapleton (2020)).

EFT a subiektywne odczuwanie stresu i napięcia

Badania, które mierzyły poziom napięcia, lęku i innych subiektywnych symptomów stresu, wskazują na obniżenie odczuwanego stresu u osób stosujących EFT w porównaniu z grupami kontrolnymi. Efekty te obserwowano zarówno bezpośrednio po sesjach, jak i w krótkim okresie po nich.

To wskazuje, że EFT działa nie tylko na poziomie biochemicznym, ale również wpływa na nasze codzienne odczuwanie napięcia i emocji.

5. Jak interpretować wyniki badań?

Chociaż wiele badań wskazuje na pozytywne efekty EFT w kontekście stresu, ważne jest rozumienie kilku aspektów:

• EFT często redukuje objawy stresu.
• Metoda jest bezpieczna i możliwa do zastosowania samodzielnie — jednak w bardziej złożonych przypadkach nie zastępuje specjalistycznego wsparcia.
• Wyniki różnią się między badaniami i zależą od populacji, czasu trwania sesji czy sposobu mierzenia efektów — dlatego EFT nie jest lekarstwem, ale narzędziem regulacyjnym.

Takie podejście jest spójne z rozumieniem EFT jako narzędzia pracy z emocjami i regulacją układu nerwowego, a nie metodą „naprawczą”.

6. EFT a codzienny stres – co z tego wynika w praktyce

Ze względu na działanie, EFT może być stosowane w sytuacjach codziennego stresu jako technika pierwszej regulacji– samodzielnie lub jako uzupełnienie innych praktyk regulacyjnych.

Warto pamiętać że stres to nie jedyny kontekst w którym EFT może pomagać: lęk, fobie, PTSD, depresja, ból, objawy somatyczne, problemy ze snem, zwiększanie osiągnięć – to przykłady przebadanych zastosowań metody.

Jeśli chcesz wykorzystać EFT jako narzędzie regulacji, możesz sięgnąć po materiały do pracy własnej — bez presji i bez zobowiązań.

Czytaj dalej, jeśli ten temat Cię dotyczy:

• Pełny przegląd badań
• Sposoby na stres – praktyczne narzędzia
• Rundka EFT na regulację napięcia

7. Podsumowanie

Badania nad metodą EFT wskazują, że opukiwanie (tapping) wpływa korzystnie na organizm i umysł w kontekście stresu – zarówno na poziomie fizjologicznym, jak i subiektywnym. Choć mechanizmy wpływu są wciąż badane i nie wszystkie aspekty zostały jednoznacznie ustalone, istnieje spójna obserwacja, że EFT jest użytecznym i wartościowym narzędziem regulacyjnym.

FAQ

Bibliografia

Tekst przygotowany na podstawie badań naukowych oraz przeglądów literatury dotyczących metody EFT i jej wpływu na stres oraz regulację emocjonalną.

1. Church, D., Yount, G., & Brooks, A. J. (2012). The effect of emotional freedom techniques on stress biochemistry: A randomized controlled trial. Journal of Nervous and Mental Disease, 200(10), 891–896.
2. Church, D., Feinstein, D., Palmer-Hoffman, J., Stein, P. K., & Tranguch, A. (2013). Empirically supported psychological treatments: The challenge of evaluating clinical innovations. Journal of Nervous and Mental Disease, 201(8), 699–709.
3. Clond, M. (2016). Emotional freedom techniques for anxiety: A systematic review with meta-analysis. Journal of Nervous and Mental Disease, 204(5), 388–395.
4. Feinstein, D. (2019). Energy psychology: Efficacy, speed, mechanisms. Explore: The Journal of Science and Healing, 15(5), 340–351.
5. Nelms, J., & Castel, L. (2016). A systematic review and meta-analysis of randomized and nonrandomized trials of clinical emotional freedom techniques (EFT) for the treatment of depression. Explore: The Journal of Science and Healing, 12(6), 416–426
6. Stapleton, P., Sheldon, T., Porter, B., & Whitty, J. (2018).
   A randomized clinical trial of a meridian-based intervention for food cravings with six-month follow-up. Behavior Change, 35(2), 93–110.
7. Stapleton, P., Crighton, G., Sabot, D., & O’Neill, H. M. (2020). Reexamining the effect of emotional freedom techniques on stress biochemistry: A randomized controlled trial. Psychological Trauma: Theory, Research, Practice, and Policy, 12(8), 869–877